Tešnjar – čuvar tradicije i starih priča

0

Tešnjar je stara, čaršija formirana još u turska vremena i proteže se duž desne obale Kolubare. Šetajući Tešnjarem, prolazeći pored niskih bondručkih građevina, može se osetiti duh orijentalne tržnice i pazariti u nekoj od radionica starih zanatlija: voskara, sarača, grnčara, tkača, kazandžija…, ali i predahnuti u jednom od modernih kafića.

Većina kuća u Tešnjaru nastala je u 19. veku. U trenutku nastanka ovih objekata u njima su se nalazile prodavnice, radionice, trgovački i zanatski magacini, a u prostranim dvorištima iza njih su su se nalazile pomoćne građevine sa srodnim namenama. Shodno ovakvim namenama Tešnjar je predstavljao trgovačko-zanatsku četvrt Valjeva, čaršiju.

Tešnjar je kao valjevska čaršija opstajao vekovima. Menjale su se građevine i objekti, ali ne i lokacija i prostorni raspored. Značajnije promene nisu doneli ni kasniji vekovi.

Istina, početkom 19. stoleća došlo je do novog, privremenog, opadanja Valjeva, ali se to nije odrazilo na Tešnjar, već na stambeno-administrativni deo naselja na suprotnoj obali Kolubare. Deo naselja na levoj obali reke zamro i nestao, pretvario se u ruševine, a potom u livade i ledine, međšutim, Tešnjar je opstao i celo Valjevo se sabilo u njegove okvire.

Tokom druge polovine 19. veka Valjevo se našlo u fazi novog uspona. Broj stanovnika se naglo povećao. Na ove načine konzerviran i zaštićen praktičnim potrebama Tešnjar opstaje sve do polovine 20. veka kada, usled novih tokova razvoja Valjeva, izazvanih naglom industrijalizaciom, gubi svoju nekadašnju namenu, a time i značaj u okvirima gradskog života, i počinje da naglo propada. To je bilo vreme kada je slična sudbina zadesila mnoge čaršije u Srbiji, ali za razliku od mnogih koje su nestale, Tešnjar je brigom Valjevaca opstao, istina, jedno vreme trošan i ruševan, da bi poslednjih decenija 20. veka otpočeo proces njegove restauracije i konzervacije, koji i danas traje.

Zahvaljujući dalekovidim urbanističkim potezima načinjenim 1833. i 1855. godine sve ulice u najužem jezgru Valjeva se ukrštaju pod pravim uglom. Naročitu pažnju privlače dve stare trgovačko-zanatske četvrti, čaršije: Tešnjar i ulica Kneza Miloša. U 19. veku Valjevo je bilo jedan od retkih srpskih gradova sa dve čaršije.

Tešnjar Tešnjar Tešnjarske večeri

A ako Valjevo posetite krajem avgusta sigurno ćete uživati u brojnim sadržajima koji se nude u okviru kulturne manifestacije Tešnjarske večeri. Poslednjih godina, zahvaljujući činjenici da je više filmova i serija snimano u Tešnjaru ova stara valjevska čaršija postaje svojevrsni nacionalni filmski grad.

Slični članci

Ostavite komentar

Your email address will not be published.