CRKVE SE ZATVARAJU I RUŠE: Sve manje katoličkih vernika u Nemačkoj

Crkva Svetog krsta, jedina katolička crkva u četvrti Elmšenhagen u nemačkom gradu Kilu zatvorena je u novembru 2022. godine.

- Ima ih koji su rekli da je sada za njih crkva umrla. Ne i vera, ali institucija da - kaže Ridiger Kirkskoten, koji je jedan od 17 000 stanovnika tog kraja grada.

On je sa nekoliko istomišljenika uzalud protestovao protiv zatvaranja crkve. Ovaj 79-godišnji katolik navodi da su pisali čak i Vatikanu, ali ni to nije pomoglo. Kirkskoten živi u tom kraju od 1980.

Kaže da je crkva izgrađena 1956. u većinski protestantskom Kilu za potrebe izbegličkih katoličkih porodica. Crkva je generacijama dece koje su tamo krštena značila zavičaj.

U Kilu je slična sudbina zadesila pet katoličkih crkava, a razlog je nedostatak novca, prenosi "Dojče vele".

U gradu je poneka crkvena građevina ustupila mesto stambenom prostoru. Kirkskoten priča o tome kako zatvaranje bogomolja razara crkvene zajednice, a brojna su i zvanična istupanja iz crkve.

Prema crkvenim podacima u Nemačkoj je od 2005. zatvoreno 650 crkava. Od 2019. do 2023. zabeleženo je prosečno 28 zatvaranja godišnje. Nadbiskupija Hamburg kojoj pripada i Kil, naročito je pogođena tim trendom, ali se sa istim fenomenom suočavaju finansijski slabe biskupije, kao što su Ahen ili Esen.

Čak i u čisto katoličkom okruženju, kao što je Augsburg, dolazi do zatvaranja crkava. Katoličke crkvene statistike beleže 500 sakralnih objekata manje u odnosu na prethodni period.

Od 24.000 tih objekata, koliko ih je preostalo, njih 22.800 su zaštićeni kao spomenici kulture. To otežava rušenje napuštenih crkvenih objekata.

Evangelističke crkve izgleda nisu toliko snažno zahvaćene tim trendom. Crkve u Nemačkoj godišnje gube na stotine hiljada članova. Prošle godine je tek skoro svaki drugi Nemac bio član neke od velikih crkvenih zajednica.

Opustele crkve se ponekad ruše. Katkad se pronađu novi korisnici, na primer – pravoslavne hrišćanske zajednice. Crkve se pretvaraju u stambene komplekse ili domove za negovanje starijih osoba. U nekima su sada galerije ili su preuređene u penjačke centre.

Postoje bivše crkve koje su sada kafići ili "kolumbarijumi" – prostorije za čuvanje pepela hiljada pokojnika u urnama.

Tim trendom zaokupljene su crkvene akademije, gradski arhitekti, mediji. Postoje crkvene službe koje se bave deponovanjem liturgijskih predmeta i odeće. Jedan bračni par iz Menhengladbaha već tri decenije u jednoj podzemnoj garaži čuva stare crkvene vitražne prozore.

A kako na sve to gledaju vernici, šta osećaju?

Matijas Zelman, katolički teolog na Univerzitetu Bohum kaže: "Čovek izgubi jedno mesto za susret sa Bogom, gde pali sveće, prolazi kraj Marijinog kipa ili naprosto sedi na crkvenoj klupi tu, gde zna da i Bog susreće ljude".

Zelman dodaje da prestanak postojanja crkve na takvim mestima može da nešto poljulja u ljudima. Pošto rušenje ili promena namene pogađa crkve koje su maksimalno 150 godina stare, a najveći broj njih je izgrađen posle Drugog svetskog rata, to pogađa ljude kojima je ta crkva deo porodične istorije.

- Ako ti je pradeda stajao na skeli ili ako se baka tu venčala, ako još znaš priču o ušteđevini iz čarape koja je bila namenjena gradnji crkve, onda te to poprilično pogađa - kaže Zelman.

On dodaje da ljudi gubitak crkve shvataju lično tek kad na red dođe njihova crkva, mada o tome čitaju i gledaju na televiziji.

- Ponekad se tako izgubi socijalno usidrenje - objašnjava Zelman, naglašavajući da je prilikom rušenja crkve možda dobro da se ostavi parohijski dom kao mesto susreta komšiluka.

Taj katolički teolog uviđa nužnost smanjenja broja crkava, navodeći podatak da održavanje jedne crkvene građevine godišnje košta oko 100.000 evra.

A posetilaca je sve manje: prema statistikama svega pet do šest odsto članova crkvene zajednice posećuje nedeljnu božju službu.

Zelman kaže da rušenje crkve na različite načine utiče na ljude.

- Zaista je brutalno kada kugla za rušenje udari zvonik.

U Esenskoj biskupiji procenjuju da će od nekadašnjih 270 crkava 2030. godine ostati njih samo 84.

Biskup Franc-Jozef Overbek je prošle nedelje bio na "oproštajnoj misi" u jednoj crkvi u Oberhauzenu. A istim povodom će sledeće nedelje otići do jedne crkve u blizini. Overbek često naglašava:

- Odustajemo od zgrada, ali ne i od ljudi.

Markus Pothof je u biskupiji zadužen za razvoj crkvene zajednice. Kaže da je ponekad zatvaranje crkve izazivalo proteste i preporučuje da se u takvim prilikama ostavi prostor za zajedničko tugovanje.

On navodi da danas protesti nisu više uobičajeni.

- Posle pandemije crkvene opština naprosto su postale manje - piše "Dojče vele".

Teolog Matijas Zelman vidi u takvom razvoju događaja i šanse za novi početak i novi način crkvenog života. Kao primer navodi spiritualna okupljanja mladih vernika. On ipak dodaje da je za ljude trend smanjenja broja crkava "znak prolaznosti i nazadovanja sopstvene religije. Kada snaga vere do te mere iščezne, da se sruši crkva."

Ridiger Kirkskoten iz Kila kaže da "redukovano" odlazi u drugu crkvu, u kojoj se svake dve nedelje organizuje misa za vernike zatvorene crkve.

Penzioner kaže da je bivša zajednica sada desetkovana. Samo ih polovina dolazi u drugu crkvu.

Izvor: Politika.rs/DW
Foto: Ilustracija/Freepik.com

katolički vernicinemačkavernici