20. novembar

0

1602 – Rođen je nemački fizičar i pronalazač Oto fon Girike (Otto von Guericke), koji je prvi demonstrirao vakuum i prikazao čuveni eksperiment o vazdušnom pritisku ("magdeburške polulopte").

1602 – Rođen je nemački fizičar i pronalazač Oto fon Girike (Otto von Guericke), koji je prvi demonstrirao vakuum i prikazao čuveni eksperiment o vazdušnom pritisku („magdeburške polulopte“).

1780 – Velika Britanija je objavila rat Holandiji, nakon što je utvrdila da holandski brodovi snabdevaju američke pobunjenike francuskim i španskim oružjem.

1818 – Južnoamerički revolucionar i državnik Simon Bolivar objavio je nezavisnost Venecuele od Španije.

1847 – Umro je srpski pisac, prevodilac i glumac Joakim Vujić, otac srpskog pozorišta, osnivač i direktor „Knjaževsko-serbskog teatra“ u Kragujevcu (1833).

1863 – Rođen je srpski pisac, estetičar i književni kritičar Bogdan Popović, član Srpske kraljevske akademije, jedan od osnivača „Srpskog književnog glasnika“. Znatno je uticao na evropeizaciju srpske književnosti uoči Prvog svetskog rata. Objavio je „Antologiju novije srpske lirike“ i veći broj studija iz književnosti i umetnosti.

1873 – Dva grada na desnoj i levoj obali Dunava, Budim i Pešta spojeni su u jedan i formirali mađarsku prestonicu Budimpeštu.

1894 – Umro je ruski kompozitor i pijanista Anton Grigorjevič Rubinštajn, osnivač Konzervatorijuma u Petrogradu, jedan od najvećih pijanista 19. veka. Komponovao je opere („Demon“), klavirske kompozicije, solo pesme (ciklus „Persijske pesme“).

1910 – Umro je ruski pisac i mislilac Lav Nikolajevič Tolstoj, jedan od velikana ruske i svetske književnosti. Romanom „Rat i mir“ stvorio je tip romana „vremena i prostora“ (roman-epopeja). Umetnik analitičar zaokupljen je moralno-etičkim i socijlnim problemima, a kao književni estetičar zalaže se za didaktičku umetnost za narod („Ana Karenjina“, „Sevastopoljske priče“, „Narodne priče“, „Šta je umetnost“).

1914 – Na Vrapčem brdu kod Lazarevca, u Prvom svetskom ratu, u Kolubarskoj bici, poginuo je, kao oficir, Dimitrije Tucović, vođa socijalističkog pokreta u Srbiji.

1917 – U bici kod Kanbreja, u Prvom svetskom ratu, Britanci su prvi put u borbu uključili veći broj novog oružja – 324 tenka. Tenk je prvi put upotrebljen u bici na Somi 1916.

1923 – Garet A. Morgan je patentirao prvi automatski semafor.

1924 – U Turskoj je ugušena pobuna Kurda, čija je teritorija ugovorom u Lozani posle Prvog svetskog rata, podeljena između nekoliko država.

1925 – Rođena je ruska balerina Maja Pliseckaja, gotovo pola veka zvezda Boljšoj teatra . Sa 11 godina pocela je da igra u baletskom horu, 1943. postala je solista, a potom primabalerina ostvarivši niz glavnih uloga u klasičnom i modernom baletu.

1945 – U Nirnbergu je pred Međunarodnim vojnim sudom počelo suđenje nacističkim ratnim zločincima u Drugom svetskom ratu, na kojem je prvi put u istoriji jedan međunarodni forum osudio agresiju kao zločin protiv čovečanstva i kaznio vinovnike. Posle deset meseci, 12 optuženih osuđeno je na smrt, trojica na doživotnu robiju, četvorica na zatvor od 10 do 20 godina, a petorica su oslobođena.

1945 – Saveznička Kontrolna komisija dala je dozvolu za preseljenje šest miliona Nemaca iz Austrije, Poljske i Mađarske u Zapadnu Nemačku.

1959 – Generalna skupština UN je usvojila Deklaraciju o pravima deteta, kojom su proklamovana jednaka prava za svu decu, bez obzira na rasu, veru, poreklo i pol.

1959 – U Stokholmu su Velika Britanija, Norveška, Švedska, Danska, Austrija, Portugalija i Švajcarska potpisale konvenciju o formiranju EFTA (Evropsko udruženje slobodne trgovine).

1975 – Umro je španski diktator Fransisko Franko (Francisco Franco), koji je 36 godina diktatorski upravljao Španijom. Dva dana kasnije Huan Karlos (Juan Carlos) postao je kralj Španije.

1980 – U Kini je počelo suđenje „četvoročlanoj bandi“, koju je predvodila Đang Ching (Jiang Qing), udovica predsednika Mao Cedunga (Zedong). Oni su optuženi za izdaju i zločine tokom Kulturne revolucije 1966-76.

1995 – Na predsedničkim izborima u Poljskoj, kandidat levice, bivši komunista Aleksandar Kvašnjevski (Aleksander Kwasniewski) pobedio je dotadašnjeg šefa države Leha Valensu (Lech Valensa).

1998 – Sa kosmodroma u Bajkonuru Rusija je lansirala prvi modul Međunarodne svemirske stanice, koji je koštao 60 milijardi dolara.

2001 – Na opštim izborima u Danskoj socijaldemokrate su prvi put, posle 80 godina, izgubile vlast. Pobedili su liberali Andersa Foga Rasmusena.

2002 – Savet za radiodifuziju Turske predložio je državnom radiju i televiziji da počnu sa emitovanjem emisija na, ranije zabranjenom, kurdskom jeziku, što je korak napred ka članstvu u EU.

2003 – U Beogradu je preminuo poznati fotoreporter i fotograf Radivoje Vican Vicanović (56).

2003 – U eksploziji automobila-bombi u Istanbulu u blizini britanskog konzulata i ispred predstavništva londonske banke HSBC, poginulo je 27 osoba, među kojima je i generalni konzul Velike Britanije, Rodžer Šhort (Roger Short), a više od 450 ljudi je povređeno.

2003 – Umro je bivši predsednik Centralnoafričke Republike Dejvid (David) Dacko (73), kojeg je sa vlasti svrgnuo diktator Žan-Bedel Bokasa (Jean-Bedel Bokassa).

2004 – Predsednik Sri Lanke, Čandrika Kumaratunga, ukinuo je 28-godišnji moratorijum na smrtnu kaznu, nakon što je ubijen sudija Vrhovnog suda.

Slični članci

Ostavite komentar

Your email address will not be published.